قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2330

تاريخ الفي ( فارسى )

مىدانست كه اگر اين مهمّ به جنگ افتد مغلوب مطلق خواهند بود ، امّا چون ما بر تزوير و مكر او اطلاع نيافته از آن عزيمت بازگشتيم گويا او بر ما غالب آمده بود . و در روضة الصّفا مسطور است كه سلطان ابراهيم بن مسعود خطّ نسخ ، بسيار خوش نوشتى و در ايّام سلطنت هر سال يك مصحف به خطّ خود به اتمام رسانيدى و با تحف و اموال فراوان به مكّه فرستادى و سال ديگر به مدينهء طيّبه ارسال داشتى . گويند كه اكنون چند مصحف به خطّ او در كتابخانهء حضرت رسالت پناهى ، صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ، موجود است . و از جمله وقايع اين سال آنكه طغرل بيگ بعد از فراغ از مهمّات بغداد ، عنان عزيمت به جانب واسط منعطف داشته در باب عمارت آن بلده سعى و اهتمام تمام مبذول داشته و در آنجا هزار اسب بن بنكير « 1 » از اهواز متوجّه ملازمت ايشان شده در سلك امراى ايشان منتظم گشت و بعد از چند روز ، گناه دبيس بن مزيد را درخواست نموده او را نيز به خدمت طغرل بيگ آورد . همچنين صدقة بن منصور نيز به شفاعت هزار اسب در سلك امراى طغرل بيگ منسلك گشت . و ابو على بن فضلان ، بلدهء واسط را با نواحى آن به مبلغ دويست هزار دينار اجاره نمود ، و بصره را به ابو سعد سابور بن المظفّر ارزانى داشت . و از جانب شرقى دجلهء بغداد گذشته به جانب بطاع رفت و اكثر امراى ذوى الإقتدار مثل هزار اسب و ابو الفتح بن ورام و دبيس بن مزيد و ابو على بن ملك ابو كاليجار و صدقة بن منصور بن الحسين و غير اينها ، بسيارى از امراى عراق عرب در اين يورش ، ملازم ركاب سلطان طغرل بيگ بودند و از كثرت سپاه ، اكثر ولايات ميانهء بصره و اهواز و واسطه ، كه بر ممر واقع شده بودند ، روى به خرابى نهادند . و چون سلطان طغرل بيگ به بغداد آمد ، خليفه ، القائم بامر اللّه ، ضيافت عام كرده و از اقسام أطعمه و أشربه فراوان كشيد [ 275 ب ] و طغرل بيگ خود بر سر آن سماط حاضر شد و روز ديگر ، سلطان طغرل بيگ تمامى امرا را ضيافت كرد و هر كسى را فراخور حالش از اسب و زر رعايت فرمود و شحنگى بغداد را به ضمانت ابو الفتح بن مظفّر بن حسين به امير برسق « 2 » داد و مبلغ صد هزار دينار در مدّت سه سال ، اجارهء شحنگى مقرّر شد . و در اين سال ، ابو الحسين بن مهتدى را از خطابت جامع ، منصور به واسطهء آنكه در ايّام بساسيرى خطبهء علويه را خوانده بود ، عزل نموده خطابت آن جامع را به بهاء الدّوله ابو على الحسن بن عبد الودود بن المهتدى باللّه ارزانى داشتند . و از مشاهير محدّثين آن زمان ، علىّ بن محمود بن ابراهيم ، كه زوزنى « 3 » از آثار اوست ، در اين سال وفات يافت . وى تلميذ ابو عبد الرّحمن سلمى بود .

--> ( 1 ) . ق ، ش : دلكين . ( 2 ) . الكامل : سق . ( 3 ) . م : روزنى ؛ ق : زوزن ؛ س : روزن .